Een hoofdstel is een essentieel onderdeel van de optoming van een paard. Het hoofdstel zorgt ervoor dat het bit op de juiste plek en stabiel ligt, zorgt voor comfort voor het paard en maakt het mogelijk voor de ruiter om via de teugels duidelijke hulpen te geven. Toch wordt de invloed van een hoofdstel op het comfort en welzijn van een paard vaak onderschat.
Niet alleen de maat van een hoofdstel is belangrijk, maar vooral hoe het hoofdstel de druk verdeelt over het hoofd van het paard. Wanneer een hoofdstel niet goed past of de druk op een ongunstige plek ligt, kan dit spanning veroorzaken en invloed hebben op hoe een paard beweegt en reageert op hulpen.
Daarom kijken we bij Bittenshop tijdens een bit- en hoofdstelfitting altijd naar het complete plaatje: het bit, het hoofdstel en hoe de druk verdeeld wordt over het hoofd van het paard.
Een hoofdstel heeft meerdere functies. Het houdt het bit stabiiel op de juiste plek in de mond van het paard en zorgt ervoor dat de ruiter via de teugels hulpen kan geven op een precieze en comfortabele manier.
Een hoofdstel bestaat onder andere uit deze verschillende onderdelen:
kopstuk
bakstukken
frontriem
neusriem
keelriem
Samen zorgen deze onderdelen ervoor dat het hoofdstel stabiel om het hoofd van het paard ligt. Wanneer één onderdeel niet goed past, kan dit invloed hebben op de drukverdeling van het hele hoofdstel en de inwerking van het bit.
Het hoofd van een paard bevat verschillende gevoelige structuren, zoals zenuwbanen, spieren en gewrichten. Wanneer een hoofdstel niet goed past, kan er druk ontstaan op plekken waar het paard juist erg gevoelig is.
Belangrijke gebieden zijn bijvoorbeeld:
het gebied achter de oren
de atlas (de eerste halswervel)
het kaakgewricht
het neusbot
verschillende zenuwbanen rondom het hoofd
Wanneer er druk ontstaat op deze gebieden kan een paard spanning ontwikkelen. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in:
moeite met contact aannemen
hoofdschudden
spanning in de kaak
het openen van de mond
Een goed passend hoofdstel probeert deze gevoelige structuren zoveel mogelijk vrij te houden en de druk gelijkmatig te verdelen.
Bij hoofdstellen wordt vaak gesproken over drukverdeling, maar het is belangrijk om te begrijpen dat dit niet alleen te maken heeft met de pasvorm van het hoofdstel. Ook de gevoeligheid en voorkeur van het individuele paard spelen een grote rol.
Sommige paarden reageren bijvoorbeeld sterk op druk op bepaalde plekken van het hoofd. Zo zijn er paarden die druk op het gebied van de atlas, vlak achter de oren, als onprettig ervaren. Andere paarden lijken juist minder gevoelig op die plek, maar reageren bijvoorbeeld sterker op druk op het neusbeen of langs de kaken.
Daarom bestaat er niet één hoofdstel dat voor elk paard perfect werkt. Wat voor het ene paard comfortabel is, kan voor een ander paard juist minder prettig zijn. Wij werken tijdens bit & hoofdstelfittingen altijd met losse onderdelen en kunnen dus testen waar jouw paard gevoelig is.
Bij een goed passend hoofdstel is niet alleen de maat belangrijk, maar ook de positie van de verschillende onderdelen op het hoofd van het paard.
In de afbeelding zie je een aantal belangrijke aandachtspunten voor de pasvorm van een hoofdstel:
Het kopstuk laat de oren mooi vrij en geeft ruimte achter de oren.
De gespen van de bakstukken liggen niet op het kaakgewricht.
De zijriempjes van de neusriem lopen ongeveer 1 à 2 vingers achter het jukbeen.
De neusriem ligt ongeveer twee vingers onder het jukbeen.

Wanneer een hoofdstel op deze manier ligt, kunnen belangrijke structuren zoals het kaakgewricht, zenuwbanen en jukbeen zoveel mogelijk vrij blijven.
Een hoofdstel lijkt soms simpel: het moet passen en het bit moet goed liggen. Toch worden er in de praktijk vaak kleine fouten gemaakt in de pasvorm.
Een te korte frontriem trekt het kopstuk naar voren en kan druk geven achter de oren.
Wanneer de gespen precies op het kaakgewricht liggen kan dit een gevoelig drukpunt veroorzaken.
Wanneer de neusriem te hoog ligt kan dit druk geven op het jukbeen. Ook mogen de riempjes waaraan de neusriem vast zit niet over het jukbeen lopen.
Een te strakke neusriem kan de natuurlijke beweging van de kaak beperken.
Het gebied achter de oren is gevoelig. Te veel druk kan spanning veroorzaken.
Een hoofdstel wordt meestal verkocht in standaardmaten zoals pony, cob of full. Toch blijkt in de praktijk dat veel paarden niet precies binnen één standaardmaat vallen.
Pony – voor kleinere pony’s
Cob – voor grotere pony’s en kleinere paarden
Medium – een maat tussen cob en full
Full – voor de meeste paarden
Extra Full – voor paarden met een groter hoofd
De maat medium wordt steeds vaker gebruikt, omdat veel paarden eigenlijk tussen cob en full in vallen.
Veel paarden hebben een combinatie van verschillende maten nodig. Bijvoorbeeld:
een cob kopstuk
full bakstukken en frontriem
een medium neusriem
Daarom werken we bij Bittenshop veel met modulaire hoofdstellen, zoals het Bridle2Fit systeem. Hierbij bestaan hoofdstellen uit losse onderdelen die gecombineerd kunnen worden.
Een groot voordeel van modulaire hoofdstellen is dat je niet alleen verschillende maten kunt combineren, maar ook verschillende vormen kunt testen.
Zo kun je bijvoorbeeld verschillende kopstukken proberen. Sommige kopstukken geven meer ruimte achter de oren en bij de atlas (atlasvrijheid), terwijl andere kopstukken de druk breder verdelen over het hoofd.
Ook bij neusriemen zijn er veel verschillen. Sommige paarden lopen prettiger met een dunne neusriem, terwijl andere paarden beter reageren op een brede neusriem.
Door verschillende combinaties te testen kan vaak beter worden vastgesteld welke drukverdeling een paard het prettigst vindt.
Het hoofdstel en het bit werken altijd samen. Wanneer het hoofdstel niet goed past, kan dit ook invloed hebben op hoe een paard het bit accepteert.
Een kopstuk dat druk geeft achter de oren kan bijvoorbeeld spanning veroorzaken waardoor een paard het contact minder goed aanneemt.
Daarom kijken we tijdens een bit- en hoofdstelfitting altijd naar het complete geheel.
Bij Bittenshop vinden we dat een hoofdstel moet bijdragen aan het welzijn van het paard én aan een duidelijke communicatie tussen ruiter en paard.
Daarom werken we met zorgvuldig geselecteerde hoofdstellen en modulaire systemen zoals Bridle2Fit, waarmee een hoofdstel kan worden aangepast aan de vorm van het paardenhoofd.
Twijfel je of jouw hoofdstel goed past of wil je meer weten over de mogelijkheden van een modulair hoofdstel? Dan helpen we je graag met advies of een bit- en hoofdstelfitting.
Een neusriem moet voldoende ruimte laten voor de kaakbeweging van het paard. Meestal passen er ongeveer twee vingers tussen neusriem en neus.
Een goed passend hoofdstel ligt stabiel zonder drukpunten en laat ruimte rondom de gevoelige plekken zoals jukbeen en kaakgewricht en zenuwbanen.
Omdat paardenhoofden sterk verschillen in vorm en maat. Met een modulair hoofdstel kunnen verschillende onderdelen gecombineerd worden voor een betere pasvorm.
Geen reacties gevonden.