Wanneer een paard in het springparcours sterk wordt, is de eerste gedachte vaak: er moet een sterker bit in. Toch is dat lang niet altijd de juiste oplossing. Een paard kan om verschillende redenen zwaar worden in de hand, zoals spanning, enthousiasme, onvoldoende balans of een bit dat niet goed past bij de anatomie van de mond.
Er zijn veel verschillende soorten springbitten, elk met een eigen werking. Maar welk bit past nu bij jouw paard? In deze blog leggen we de meest gebruikte springbitten uit en bespreken we wanneer een bepaald type bit een goede keuze kan zijn.
Tijdens een springparcours verandert er veel. Er wordt meer snelheid gevraagd, de balans verandert voortdurend en veel paarden worden enthousiaster naarmate het parcours vordert. Sommige paarden gaan meer op de hand leunen, worden lang in de hals of hebben juist de neiging om naar beneden te duiken.
Een ander type bit kan in sommige situaties helpen om de communicatie tussen paard en ruiter te verfijnen. Daarbij is het belangrijk om te beseffen dat een sterker bit niet automatisch de oplossing is. De oorzaak van het probleem ligt lang niet altijd bij het bit zelf.
Voordat je overstapt naar een ander springbit is het daarom verstandig om ook te kijken naar:
de anatomie van de mond;
het gebit van het paard;
de pasvorm van het hoofdstel;
de afstelling van het bit;
de rijstijl en hand van de ruiter;
de training en balans van het paard.
De Pelham is waarschijnlijk het meest gebruikte hefboombit in de springsport. Dit bit combineert eigenschappen van een trens en een stang en wordt veel gebruikt bij paarden die tijdens het springen wat meer ondersteuning of controle nodig hebben.
In de praktijk wordt een Pelham meestal gereden met een verbindingsriempje (Pelhamriempje), waardoor je met één teugel kunt rijden. Er kan ook met twee teugels worden gereden, zodat de ruiter de werking nog nauwkeuriger kan doseren.
De uiteindelijke werking van een Pelham wordt niet alleen bepaald door het type bit, maar ook door het gekozen mondstuk, de afstelling van de kinketting en de hand van de ruiter. Een Pelham is daarom niet automatisch een streng bit. Bij een correcte afstelling en een rustige hand kan het juist veel duidelijkheid en rust geven.
Na de Pelham is de Pessoa één van de populairste springbitten. Door de constructie van het bit ontstaat een lichte hefboomwerking in combinatie met een iets ophalende werking. Hierdoor wordt een Pessoa vaak gekozen voor paarden die tijdens het springen sterk op de hand leunen of juist de neiging hebben om naar beneden te duiken.
Ook een Pessoa wordt in de praktijk vaak gereden met een verbindingsriempje, zodat de druk beter wordt verdeeld. Afhankelijk van de gekozen teugelbevestiging kan de mate van inwerking worden aangepast.
Zoals bij ieder bit geldt ook hier dat niet alleen het bit, maar vooral de afstelling en de hand van de ruiter bepalen hoe het uiteindelijk inwerkt.
Het tweeënhalf-ring bit lijkt qua werking op een Pessoa, maar heeft een subtielere hefboomwerking. Hierdoor wordt de druk geleidelijker opgebouwd en ervaren veel paarden dit als rustiger.
Voor paarden die nét iets meer ondersteuning nodig hebben dan een gewone watertrens biedt, maar waarbij een Pessoa te veel effect geeft, vormt een tweeënhalf-ring bit vaak een mooie tussenstap.
De Beval is een populair springbit dat verschillende mogelijkheden biedt om de teugel te bevestigen. Hierdoor kan de mate van inwerking worden aangepast aan het paard en de wensen van de ruiter.
De Beval wordt regelmatig gekozen voor paarden die tijdens het springen wat meer ondersteuning nodig hebben, maar waarbij een Pessoa of Pelham niet direct noodzakelijk is. De beval werkt iets milder in dan een Pessoa of Pelham
Zoals bij alle hefboombitten geldt ook hier dat een correcte afstelling essentieel is voor een eerlijke en duidelijke communicatie.
De Kimblewick en Kimblehook lijken sterk op elkaar en worden gebruikt wanneer een paard iets meer remwerking nodig heeft zonder direct over te stappen op een Pelham.
De Kimblewick en Kimblehook beschikken over meerdere bevestigingsmogelijkheden, waardoor de mate van inwerking kan worden aangepast. Hoe lager de teugel wordt bevestigd, hoe groter de hefboomwerking.
Beide bitten geven een relatief stabiel gevoel in de mond en worden regelmatig gebruikt bij pony's en springpaarden die iets sterker zijn.
Hoewel de Baucher officieel geen typisch springbit is, zie je dit bit regelmatig terug, met name in de ponysport. Door het kleine bovenste oogje hangt het bit stabieler in de mond dan een gewone watertrens en heeft het een kleine milde hefboomwerking. Het grootste voordeel van een Baucher is de stabiliteit van het mondstuk. Daardoor kan dit bit prettig zijn voor gevoelige paarden of pony's die onrustig zijn in de mond.
Het Swales-bit behoort tot de meer specialistische springbitten. De bakstukken zijn los bevestigd van het mondstuk, waardoor de druk anders wordt verdeeld dan bij bijvoorbeeld een Pelham.
Sommige paarden reageren hier prettig op, terwijl andere paarden juist minder comfortabel lopen. Daarom wordt een Swales-bit meestal alleen gekozen wanneer daar een duidelijke reden voor is en bij voorkeur na deskundig advies van een bitfitter.
Eén van de grootste misverstanden in de paardensport is dat een sterker bit automatisch meer controle geeft. In werkelijkheid wordt de werking van een bit door veel meer factoren bepaald.
Denk bijvoorbeeld aan:
het gekozen mondstuk;
de dikte van het bit;
het materiaal;
de anatomie van de mond;
de afstelling van het hoofdstel;
de positie van de teugel;
de hand van de ruiter.
Een Pelham in rustige, ervaren handen kan uiteindelijk vriendelijker inwerken dan een eenvoudige watertrens met een onrustige hand.
Er bestaat geen universeel "beste" springbit. Wat goed werkt voor het ene paard, kan juist minder geschikt zijn voor een ander. De juiste keuze hangt af van de bouw van de mond, de gevoeligheid van het paard, de rijstijl van de ruiter en het doel waarvoor het bit wordt gebruikt.
Kijk daarom niet alleen naar de discipline of de mate van remwerking, maar naar het complete plaatje. Tijdens een professionele bit- en hoofdstelfitting worden de anatomie van de mond, het hoofdstel, de afstelling en het rijbeeld meegenomen. Juist die combinatie zorgt ervoor dat een paard comfortabeler loopt en de communicatie tussen paard en ruiter verbetert.
Pelham-, Pessoa-, tweeënhalf-ring-, Beval-, Kimblewick-, Kimble Hook-, Baucher- en Swales-bitten hebben allemaal hun eigen werking en toepassingsgebied. Er bestaat geen springbit dat voor ieder paard de beste keuze is.
Door verder te kijken dan alleen de mate van controle en rekening te houden met de anatomie van het paard, de afstelling van het hoofdstel en de manier van rijden, maak je een veel betere keuze. Uiteindelijk draait een goed passend bit niet om zoveel mogelijk remwerking, maar om duidelijke communicatie, comfort en vertrouwen tussen paard en ruiter. Wil jij zeker weten wat het beste bit voor jou en jouw paard is? Neem dan gerust contact op voor het inplannen van een bitfitting.
Geen reacties gevonden.
