Er zijn veel verschillende soorten springbitten, elk met een eigen werking. Maar welk bit past nu bij jouw paard? In deze blog leggen we de meest gebruikte springbitten uit en bespreken we wanneer een bepaald type bit een goede keuze kan zijn.

Waarom kiezen springruiters voor een ander bit?

Tijdens een springparcours verandert er veel. Er wordt meer snelheid gevraagd, de balans verandert voortdurend en veel paarden worden enthousiaster naarmate het parcours vordert. Sommige paarden gaan meer op de hand leunen, worden lang in de hals of hebben juist de neiging om naar beneden te duiken.

Een ander type bit kan in sommige situaties helpen om de communicatie tussen paard en ruiter te verfijnen. Daarbij is het belangrijk om te beseffen dat een sterker bit niet automatisch de oplossing is. De oorzaak van het probleem ligt lang niet altijd bij het bit zelf.

Voordat je overstapt naar een ander springbit is het daarom verstandig om ook te kijken naar:

• de anatomie van de mond;

• het gebit van het paard;

• de pasvorm van het hoofdstel;

• de afstelling van het bit;

• de rijstijl en hand van de ruiter;

• de training en balans van het paard.

Pelham: de klassieker in de springsport

De Pelham is waarschijnlijk het meest gebruikte hefboombit in de springsport. Dit bit combineert eigenschappen van een trens en een stang en wordt veel gebruikt bij paarden die tijdens het springen wat meer ondersteuning of controle nodig hebben.

In de praktijk wordt een Pelham meestal gereden met een verbindingsriempje (Pelhamriempje), waardoor je met één teugel kunt rijden. Er kan ook met twee teugels worden gereden, zodat de ruiter de werking nog nauwkeuriger kan doseren.

De uiteindelijke werking van een Pelham wordt niet alleen bepaald door het type bit, maar ook door het gekozen mondstuk, de afstelling van de kinketting en de hand van de ruiter. Een Pelham is daarom niet automatisch een streng bit. Bij een correcte afstelling en een rustige hand kan het juist veel duidelijkheid en rust geven.

Pessoa-bit: voor paarden die op de hand leunen of duiken

Na de Pelham is de Pessoa één van de populairste springbitten. Door de constructie van het bit ontstaat een lichte hefboomwerking in combinatie met een iets ophalende werking. Hierdoor wordt een Pessoa vaak gekozen voor paarden die tijdens het springen sterk op de hand leunen of juist de neiging hebben om naar beneden te duiken.

Ook een Pessoa wordt in de praktijk vaak gereden met een verbindingsriempje, zodat de druk beter wordt verdeeld. Afhankelijk van de gekozen teugelbevestiging kan de mate van inwerking worden aangepast.

Zoals bij ieder bit geldt ook hier dat niet alleen het bit, maar vooral de afstelling en de hand van de ruiter bepalen hoe het uiteindelijk inwerkt.

Tweeënhalf-ring bit: de mildere variant

Het tweeënhalf-ring bit lijkt qua werking op een Pessoa, maar heeft een subtielere hefboomwerking. Hierdoor wordt de druk geleidelijker opgebouwd en ervaren veel paarden dit als rustiger.

Voor paarden die nét iets meer ondersteuning nodig hebben dan een gewone watertrens biedt, maar waarbij een Pessoa te veel effect geeft, vormt een tweeënhalf-ring bit vaak een mooie tussenstap.

Beval-bit

De Beval is een populair springbit dat verschillende mogelijkheden biedt om de teugel te bevestigen. Hierdoor kan de mate van inwerking worden aangepast aan het paard en de wensen van de ruiter.

De Beval wordt regelmatig gekozen voor paarden die tijdens het springen wat meer ondersteuning nodig hebben, maar waarbij een Pessoa of Pelham niet direct noodzakelijk is. De beval werkt iets milder in dan een Pessoa of Pelham

Zoals bij alle hefboombitten geldt ook hier dat een correcte afstelling essentieel is voor een eerlijke en duidelijke communicatie.

Kimblewick en Kimblehook

De Kimblewick en Kimblehook lijken sterk op elkaar en worden gebruikt wanneer een paard iets meer remwerking nodig heeft zonder direct over te stappen op een Pelham.

De Kimblewick en Kimblehook beschikken over meerdere bevestigingsmogelijkheden, waardoor de mate van inwerking kan worden aangepast. Hoe lager de teugel wordt bevestigd, hoe groter de hefboomwerking.

Beide bitten geven een relatief stabiel gevoel in de mond en worden regelmatig gebruikt bij pony's en springpaarden die iets sterker zijn.

Baucher-bit

Hoewel de Baucher officieel geen typisch springbit is, zie je dit bit regelmatig terug, met name in de ponysport. Door het kleine bovenste oogje hangt het bit stabieler in de mond dan een gewone watertrens en heeft het een kleine milde hefboomwerking. Het grootste voordeel van een Baucher is de stabiliteit van het mondstuk. Daardoor kan dit bit prettig zijn voor gevoelige paarden of pony's die onrustig zijn in de mond.

Swales-bit

Het Swales-bit behoort tot de meer specialistische springbitten. De bakstukken zijn los bevestigd van het mondstuk, waardoor de druk anders wordt verdeeld dan bij bijvoorbeeld een Pelham.

Sommige paarden reageren hier prettig op, terwijl andere paarden juist minder comfortabel lopen. Daarom wordt een Swales-bit meestal alleen gekozen wanneer daar een duidelijke reden voor is en bij voorkeur na deskundig advies van een bitfitter.

Sterker betekent niet automatisch beter

Eén van de grootste misverstanden in de paardensport is dat een sterker bit automatisch meer controle geeft. In werkelijkheid wordt de werking van een bit door veel meer factoren bepaald.

Denk bijvoorbeeld aan:

• het gekozen mondstuk;

• de dikte van het bit;

• het materiaal;

• de anatomie van de mond;

• de afstelling van het hoofdstel;

• de positie van de teugel;

• de hand van de ruiter.

Een Pelham in rustige, ervaren handen kan uiteindelijk vriendelijker inwerken dan een eenvoudige watertrens met een onrustige hand.

Welk springbit past bij jouw paard?

Er bestaat geen universeel "beste" springbit. Wat goed werkt voor het ene paard, kan juist minder geschikt zijn voor een ander. De juiste keuze hangt af van de bouw van de mond, de gevoeligheid van het paard, de rijstijl van de ruiter en het doel waarvoor het bit wordt gebruikt.

Kijk daarom niet alleen naar de discipline of de mate van remwerking, maar naar het complete plaatje. Tijdens een professionele bit- en hoofdstelfitting worden de anatomie van de mond, het hoofdstel, de afstelling en het rijbeeld meegenomen. Juist die combinatie zorgt ervoor dat een paard comfortabeler loopt en de communicatie tussen paard en ruiter verbetert.

Conclusie

Pelham-, Pessoa-, tweeënhalf-ring-, Beval-, Kimblewick-, Kimble Hook-, Baucher- en Swales-bitten hebben allemaal hun eigen werking en toepassingsgebied. Er bestaat geen springbit dat voor ieder paard de beste keuze is.

Door verder te kijken dan alleen de mate van controle en rekening te houden met de anatomie van het paard, de afstelling van het hoofdstel en de manier van rijden, maak je een veel betere keuze. Uiteindelijk draait een goed passend bit niet om zoveel mogelijk remwerking, maar om duidelijke communicatie, comfort en vertrouwen tussen paard en ruiter. Wil jij zeker weten wat het beste bit voor jou en jouw paard is? Neem dan gerust contact op voor het inplannen van een bitfitting. 

Een paard dat met zijn hoofd schudt tijdens het rijden is iets wat veel ruiters herkennen. Soms gebeurt het af en toe, bijvoorbeeld tijdens een buitenrit, maar bij sommige paarden is het een terugkerend patroon.

Wat belangrijk is om te begrijpen: hoofdschudden is vrijwel nooit “zomaar gedrag”. In de meeste gevallen probeert een paard iets duidelijk te maken. Het is een reactie op ongemak, spanning of prikkels van buitenaf.

De uitdaging zit niet in het stoppen van het gedrag, maar in het begrijpen waar het vandaan komt.

 

Hoofdschudden als signaal van ongemak

Wanneer een paard met zijn hoofd schudt, gebeurt dat vaak op momenten waarop er druk ontstaat. Denk aan het aannemen van contact, een overgang of een moeilijkere oefening.

Het paard probeert zich op dat moment te onttrekken aan iets wat niet prettig voelt. Dat kan in de mond zitten, maar net zo goed ergens anders in het lichaam.

Juist daarom is het belangrijk om breder te kijken dan alleen het zichtbare gedrag.

De mond en het bit als eerste plek om te onderzoeken

De mond is vaak een logische eerste plek om te kijken. Hier komt het bit direct in contact met gevoelige structuren zoals de tong, lagen en lippen.

Wanneer hier iets niet klopt, zie je dat vaak terug in subtiele signalen. Een bit dat nét niet goed past, te veel druk geeft of niet aansluit bij de anatomie van het paard kan al voldoende zijn om irritatie te veroorzaken.

Ook gebitsproblemen, zoals scherpe randen of wolfstanden, kunnen een rol spelen. Het paard probeert die prikkel te vermijden en dat zie je terug in gedrag zoals hoofdschudden.

Daarnaast speelt ook het type bit een rol. Sommige paarden reageren beter op de bewegelijkheid van een watertrens, terwijl anderen juist meer rust vinden in de stabiliteit van een bustrens. Het gaat altijd om wat bij het paard past.

 

Het hoofdstel: een onderschatte factor

Naast het bit heeft ook het hoofdstel grote invloed op het comfort van het paard.

Een hoofdstel ligt op meerdere gevoelige plekken, zoals achter de oren en rond het kaakgewricht. In deze gebieden lopen belangrijke zenuwbanen en drukpunten.

Wanneer een hoofdstel niet goed past, kan dit voor constante druk zorgen. Dat hoeft niet direct zichtbaar te zijn, maar kan zich uiten in subtiel gedrag zoals hoofdschudden, kantelen of het vermijden van contact.

In de praktijk zie je vaak dat een goed aangemeten hoofdstel direct meer rust geeft. Niet omdat het “strakker” zit, maar juist omdat het beter aansluit en drukpunten wegneemt.

 

Problemen in het lichaam: een belangrijke, vaak vergeten oorzaak

Wat vaak over het hoofd wordt gezien, is dat hoofdschudden ook kan voortkomen uit problemen in het lichaam.

Een paard dat ergens pijn of spanning heeft, kan dit compenseren via het hoofd en de hals. Denk bijvoorbeeld aan:

• spanning in de nek of hals
• blokkades in de schouder
• rugproblemen
• of moeite met balans

Wanneer een paard zich fysiek niet prettig voelt, kan het hoofdschudden een manier zijn om die spanning te uiten of te ontladen.

Dit zie je vooral bij paarden die:

• moeite hebben met buiging
• zich vastzetten in het lichaam
• of wisselend gedrag laten zien afhankelijk van de oefening

In zulke gevallen heeft het aanpassen van alleen het bit of hoofdstel vaak weinig effect, omdat de oorzaak ergens anders ligt.

Invloed van de ruiter en training

Ook de manier van rijden speelt een rol.

Een onrustige hand, te veel druk op de teugel of onduidelijke hulpen kunnen ervoor zorgen dat een paard spanning opbouwt. Het hoofd wordt dan vaak gebruikt om die spanning kwijt te raken.

Maar ook hier geldt: een paard dat fysiek comfortabel is en goed begrijpt wat er gevraagd wordt, zal minder snel structureel hoofdschudden.

Externe prikkels en gevoeligheid

Bij sommige paarden spelen ook externe factoren een rol. Denk aan insecten, pollen of lichtgevoeligheid.

In dat geval zie je het hoofdschudden vaak vooral in specifieke situaties, zoals buiten rijden of bij zonnig weer.

Het totaalplaatje bekijken

Wat dit onderwerp complex maakt, is dat hoofdschudden zelden één duidelijke oorzaak heeft. Vaak is het een combinatie van factoren.

Een klein ongemak in de mond, gecombineerd met druk van het hoofdstel en spanning in het lichaam, kan samen zorgen voor gedrag.

Daarom is het belangrijk om niet alleen één onderdeel aan te passen, maar het geheel te bekijken.

Kleine aanpassingen kunnen groot verschil maken

In de praktijk zie je vaak dat kleine veranderingen al een groot effect hebben.

Een bit dat beter past, een hoofdstel dat drukpunten wegneemt of het oplossen van een fysieke blokkade in het lichaam.

En ineens zie je een paard dat rustiger wordt, beter doorlaat en minder behoefte heeft om met het hoofd te schudden.

Conclusie

Een paard dat met zijn hoofd schudt, probeert iets te vertellen.

Hoe beter je leert kijken naar de signalen van je paard en hoe breder je durft te kijken naar mogelijke oorzaken, hoe sneller je tot een oplossing komt.

En uiteindelijk is dat waar het om draait: een paard dat zich comfortabel voelt en met ontspanning onder het zadel loopt.

Wil je zeker weten dat het paard optimaal comfort heeft van het bit en hoofdstel? Maak dan een afspraak voor een bit & hoofdstelfitting.

“Een dik bit is zachter.”
Het is één van de meest gehoorde uitspraken in de paardenwereld.

Op het eerste gezicht klinkt het logisch. Een groter oppervlak verdeelt de druk immers over meer ruimte. Minder druk per vierkante centimeter zou comfortabeler moeten zijn. Toch is de praktijk genuanceerder. De juiste bitdikte hangt niet alleen af van theorie, maar vooral van de anatomie van jouw paard.

De mond van een paard is geen lege ruimte. Tussen tong, lagen en gehemelte is slechts beperkt plaats voor een mondstuk. En juist daar gaat het vaak mis.

In deze blog lees je waarom dik niet automatisch vriendelijk betekent, wanneer dunner juist comfortabeler kan zijn en hoe je bepaalt wat bij jouw paard past.

Wat betekent bitdikte precies?

Bitdikte wordt gemeten in millimeters op het dikste punt van het mondstuk. De meeste bitten variëren grofweg tussen de 12 en 18 millimeter. Veel populaire merken zoals Trust Equestrian, Sprenger en Neue Schule bieden binnen hetzelfde model verschillende diktes aan.

Toch zegt het getal op zichzelf weinig. Een bit van 16 millimeter kan bij het ene paard perfect liggen en bij het andere paard voor constante druk en spanning zorgen. Dat verschil zit vrijwel altijd in de beschikbare ruimte in de mond.

Sommige paarden hebben een relatief grote tong die veel van de mondholte inneemt. Andere paarden hebben een laag gehemelte of dikke lagen. Wanneer je in zo’n mond een dik mondstuk plaatst, blijft er simpelweg minder bewegingsruimte over. Het bit drukt dan continu tegen de tong of zelfs tegen het gehemelte, zonder dat de ruiter daar per se hard voor hoeft in te werken.

Het paard kan dit uiten door zijn mond te openen, tongproblemen te ontwikkelen, het hoofd omhoog te brengen of onrustig te worden in het contact. Dat wordt vaak gezien als trainingsprobleem, terwijl het soms een kwestie van millimeters is.

 

Waarom dik niet altijd zachter is

Het idee dat een dik bit zachter is, komt voort uit de gedachte dat drukverdeling automatisch comfortabeler is. Dat klopt alleen als er voldoende ruimte beschikbaar is. Wanneer een paard weinig ruimte heeft tussen tong en gehemelte, kan een dik bit juist permanent druk veroorzaken.

Die constante druk zorgt ervoor dat de tong niet kan ontspannen. De kaak kan zich vastzetten en het paard kan moeite krijgen met nageven. Wat dan ontstaat is een gevoel van weerstand, terwijl het paard in werkelijkheid probeert ruimte te creëren.

Sommige ruiters lossen dit op door over te stappen op een sterker bit, terwijl het probleem juist kan zitten in de dikte van het mondstuk. Meer hefboom of scherpte verandert niets aan het ruimtegebrek in de mond.

Dit is precies waarom bitkeuze nooit los gezien mag worden van mondanatomie. Een bit moet niet alleen mild zijn in theorie, maar passend in praktijk.

Wanneer kan een dunner bit juist comfortabeler zijn?

Een dunner bit neemt minder ruimte in beslag. Bij paarden met een grote tong of beperkte mondruimte kan dat direct voor meer ontspanning zorgen. De tong krijgt bewegingsvrijheid terug en de drukverdeling wordt eerlijker.

Dat betekent echter niet dat dun automatisch beter is. Een dun bit werkt directer in. De druk per vierkante centimeter is hoger, waardoor een onrustige of harde hand sneller voelbaar wordt. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar het bit te kijken, maar ook naar de ruiter.

In de praktijk zien we soms dat een paard dat op een 20 millimeter mondstuk onrustig was, veel fijner loopt op 15 millimeter. Niet omdat het dunner is, maar omdat het beter past bij de beschikbare ruimte.

Het verschil is soms nauwelijks zichtbaar, maar voor het paard duidelijk voelbaar.

Hoe bepaal je wat bij jouw paard past?

De juiste bitdikte kun je niet bepalen door alleen te kijken naar wat “gangbaar” is. Je moet de mond van het paard beoordelen. Hoeveel ruimte is er daadwerkelijk tussen tong en gehemelte? Hoe dik zijn de lagen? Hoe reageert het paard onder het zadel?

Tijdens een bit- en hoofdstelfitting wordt niet alleen gekeken naar millimeters, maar ook naar de totale combinatie van mondstuk, kaakstuk, stabiliteit en ruiterhand. Soms blijkt dat de huidige dikte prima is en zit het probleem ergens anders. Soms blijkt dat een kleine aanpassing in dikte een groot verschil maakt.

Wat belangrijk is om te onthouden: het doel is ontspanning. Een paard dat comfortabel is in de mond, kan de kaak loslaten, de hals ontspannen en beter over de rug bewegen. Bitdikte speelt daarin een rol, maar altijd in samenhang met het geheel.

 

Conclusie

De juiste bitdikte is geen standaardmaat. Dikker betekent niet automatisch zachter en dunner betekent niet automatisch scherper. Het draait om ruimte, anatomie en balans tussen paard en ruiter.

Twijfel je of de dikte van jouw bit passend is? Blijf dan niet eindeloos wisselen of gokken. Soms zit het verschil in vijf millimeter, maar die vijf millimeter kunnen bepalend zijn voor ontspanning en vertrouwen. Een passend bit ondersteunt het partnerschap tussen ruiter en paard. En dat begint bij begrijpen wat er in de mond gebeurt. Wij kunnen je daarmee helpen tijdens een bitfitting. 
 

Binnen de wereld van paardenbitten is de afgelopen jaren steeds meer aandacht gekomen voor anatomie, materiaalkeuze en individuele pasvorm. Niet alleen bij ruiters, maar ook bij trainers, dierenartsen en bitfitters.

Een merk dat goed aansluit bij deze ontwikkeling is FAGER. De bitten van FAGER zijn ontwikkeld vanuit het idee dat geen enkele paardenmond hetzelfde is en dat een bit pas echt goed functioneert wanneer het aansluit bij de anatomie én de behoeften van het individuele paard.

In deze blog leggen we uit wat FAGER bitten onderscheidt, welke materialen en mondstukken beschikbaar zijn en waarom een goede pasvorm altijd belangrijker blijft dan het merk alleen.

 

Geen standaardoplossing, maar maatwerk

Waar vroeger vooral werd gekozen tussen een enkel- of dubbelgebroken bit, wordt tegenwoordig veel uitgebreider gekeken naar de bouw van de paardenmond.

Factoren zoals de dikte van de tong, de hoogte van het gehemelte, de ruimte in de mond en de bewegelijkheid van de kaak spelen allemaal een rol bij het kiezen van een passend bit.

FAGER sluit hierop aan door bitten te ontwikkelen voor verschillende mondtypen, in plaats van uit te gaan van één standaardmodel.

Dat betekent niet dat een FAGER bit automatisch beter is dan andere merken, maar wel dat het merk veel aandacht besteedt aan anatomie en drukverdeling.

 

De invloed van het materiaal

Het materiaal van een bit heeft invloed op hoe een paard het bit ervaart.

FAGER maakt gebruik van verschillende materialen, elk met hun eigen eigenschappen.
 

Sweet Iron

Sweet Iron oxideert licht tijdens het gebruik. Hierdoor ontstaat een karakteristieke donkere roestlaag die de speekselvorming kan stimuleren.

Veel paarden nemen een Sweet Iron bit hierdoor prettig aan, al verschilt dit per paard. Sommige paarden reageren nauwelijks op het materiaal of geven juist de voorkeur aan een neutralere smaak.
 

Titanium

Titanium is aanzienlijk lichter dan veel andere metalen.

Doordat het mondstuk minder gewicht heeft, ervaren sommige paarden het bit als minder aanwezig in de mond. Vooral gevoelige paarden of paarden die snel spanning opbouwen kunnen hier prettig op reageren.

Ook hierbij geldt dat niet ieder paard dezelfde voorkeur heeft.

 

De vorm van het mondstuk

Naast het materiaal speelt de vorm van het mondstuk een grote rol.

FAGER biedt verschillende anatomisch gevormde mondstukken aan, waaronder licht gebogen modellen en bitten met een subtiele tongboog.

Deze vormen zijn ontwikkeld om het bit stabieler in de mond te laten liggen en de druk gelijkmatiger te verdelen.

In de praktijk reageren paarden hier verschillend op.

Sommige paarden vinden juist rust doordat het bit minder beweegt, terwijl andere paarden beter functioneren met een mondstuk dat iets meer bewegingsvrijheid biedt.

De ideale vorm hangt daarom altijd af van de anatomie van het paard én van de manier waarop het wordt gereden.

 

Voor welke paarden kunnen FAGER bitten geschikt zijn?

FAGER bitten worden regelmatig gekozen voor paarden die gevoelig reageren in de mond of moeite hebben met een constante aanleuning.

Ook jonge paarden of paarden die moeite hebben om vertrouwen te krijgen in het contact kunnen soms prettig reageren op een anatomisch passend mondstuk.

Daarnaast worden FAGER bitten regelmatig overwogen bij paarden die veel verschillende bitten hebben geprobeerd zonder het gewenste resultaat.

Toch is het belangrijk om te benadrukken dat er geen bit bestaat dat voor ieder paard geschikt is.

Sommige paarden lopen juist beter op een ander merk, een ander materiaal of een andere vorm van mondstuk.

 

Het bit is altijd onderdeel van het totaalplaatje

Een bit werkt nooit op zichzelf.

Ook het hoofdstel, de pasvorm daarvan, de hand van de ruiter, de training en de lichamelijke gesteldheid van het paard bepalen hoe een bit uiteindelijk wordt ervaren.

Daarom is het verstandig om een bit niet uitsluitend te beoordelen op merk of reputatie, maar vooral op de reactie van het paard.

Een goed passend bit ondersteunt de communicatie, maar kan trainings- of lichamelijke problemen niet oplossen.

 

FAGER bitten bij Bittenshop.nl

Bij Bittenshop.nl helpen we je graag bij het maken van een passende keuze.

Twijfel je of een FAGER bit geschikt is voor jouw paard? Dan denken we graag met je mee tijdens een online adviesgesprek of een bit- en hoofdstelfitting op locatie.

Samen kijken we niet alleen naar het bit, maar naar het complete plaatje, zodat comfort, welzijn en duidelijke communicatie centraal staan.

Sprenger bitten worden al jarenlang gebruikt door ruiters in uiteenlopende disciplines, van recreatie tot topsport. Het merk staat bekend om zijn technische benadering van bitten, waarbij anatomie, materiaalkeuze en verfijnde inwerking centraal staan.

Maar wat maakt een Sprenger bit anders dan veel andere bitten? En wanneer kan een Sprenger bit een passende keuze zijn voor jouw paard?

In deze blog lees je hoe Herm Sprenger naar bitten kijkt, welke ontwerpprincipes worden toegepast en waarom een goede pasvorm altijd belangrijker blijft dan het merk of het model.

 

De visie van Sprenger op bitten

Sprenger ontwikkelt bitten vanuit de overtuiging dat een bit geen hulpmiddel is om kracht uit te oefenen, maar een communicatiemiddel tussen ruiter en paard.

Bij ieder ontwerp wordt gekeken naar de anatomie van de paardenmond en de manier waarop druk wordt verdeeld over de tong, de lagen en de mondhoeken.

Veel Sprenger bitten zijn anatomisch gevormd. Hierdoor sluiten ze beter aan op de vorm van de mond en kunnen ze stabieler liggen. Een gelijkmatige drukverdeling kan bijdragen aan meer rust in de aanleuning en een betere acceptatie van het bit.

Vooral paarden die gevoelig reageren op druk of snel spanning opbouwen, kunnen baat hebben bij een anatomisch gevormd mondstuk.

 

Sensogan: het materiaal achter veel Sprenger bitten

Veel Sprenger bitten zijn gemaakt van Sensogan, een speciaal ontwikkeld metaal dat prettig aanvoelt in de paardenmond.

Sensogan heeft een neutrale, zachte smaak en stimuleert de speekselvorming. Hierdoor kunnen sommige paarden het bit makkelijker accepteren en meer ontspanning laten zien in de kaak en hals.

Toch blijft het belangrijk om te beseffen dat het materiaal nooit de enige bepalende factor is. Wanneer de vorm, maat of dikte van het bit niet aansluit bij de mond van het paard, kan ook een hoogwaardig materiaal alsnog ongemak veroorzaken.

 

Verschillende typen Sprenger bitten

Sprenger biedt een uitgebreid assortiment bitten met verschillende mondstukken, diktes en kaakstukken.

Een enkelgebroken Sprenger bit geeft een meer directe inwerking op de lagen en wordt vaak gekozen voor paarden die behoefte hebben aan duidelijke, eenvoudige hulpen.

Een dubbelgebroken Sprenger bit verdeelt de druk gelijkmatiger over de tong en de lagen. Veel gevoelige paarden ervaren dit als comfortabeler.

Een ongebroken Sprenger bit ligt juist zeer stabiel in de mond en kan rust geven aan paarden die onrustig worden van veel beweging in het mondstuk. Dit type bit vraagt wel om een stille en onafhankelijke hand van de ruiter.
 

Sprenger KK Ultra

De Sprenger KK Ultra bitten hebben een anatomisch gevormd, dubbelgebroken middenstuk dat onder een lichte hoek is geplaatst.

Hierdoor sluit het mondstuk beter aan op de tong dan een standaard dubbelgebroken bit en wordt het zogenaamde notenkraker-effect verminderd.

Veel paarden ervaren hierdoor een gelijkmatigere drukverdeling en meer comfort, vooral wanneer zij gevoelig zijn in het gehemelte of snel spanning opbouwen.
 

Sprenger Dynamic RS

De Dynamic RS bitten volgen nog sterker de natuurlijke vorm van de tong.

Door deze anatomische vorm wordt de druk breed verdeeld en ligt het bit zeer stabiel in de mond.

Deze bitten worden regelmatig gekozen voor paarden die moeite hebben met een constante aanleuning of die gevoelig reageren op onrust in de mond.
 

Sprenger Novocontact

De Novocontact bitten hebben een bijzondere ovale vorm van het mondstuk.

Bij lichte teugeldruk is het contactoppervlak relatief groot, waardoor de druk vriendelijk wordt verdeeld. Naarmate de teugeldruk toeneemt, verandert het contactoppervlak en wordt de hulp gerichter doorgegeven.

Hierdoor kan een Novocontact bit een interessante keuze zijn voor paarden die sterk worden, zonder direct een scherper bit te hoeven gebruiken.

 

Het belang van een goede bitfitting

Hoewel Sprenger bitten technisch zeer doordacht zijn, komen ze pas echt tot hun recht wanneer ze goed passen.

Een verkeerde maat, dikte of uitvoering kan ook bij een kwalitatief hoogwaardig bit zorgen voor ongemak of spanning.

Tijdens een bit- en hoofdstelfitting wordt daarom niet alleen gekeken naar het type bit, maar naar het totaalplaatje.

We beoordelen onder andere:

• de anatomie van de mond;
• de ruimte in de mond;
• de ligging van het bit;
• de reactie van het paard tijdens het rijden;
• de combinatie met het hoofdstel.

Zo voorkom je dat je blijft wisselen tussen verschillende bitten zonder de werkelijke oorzaak van het probleem aan te pakken.

 

Sprenger bitten bij Bittenshop.nl

Bij Bittenshop.nl vind je een zorgvuldig geselecteerd assortiment Sprenger bitten, passend binnen onze visie op paardenwelzijn en maatwerk.

Twijfel je welk Sprenger bit het beste aansluit bij jouw paard? Dan denken we graag met je mee tijdens een online adviesgesprek of een bit- en hoofdstelfitting op locatie.

Zo maken we samen een keuze die niet alleen technisch klopt, maar vooral ook prettig is voor jouw paard.

Veel ruiters herkennen het: na een kleine verandering aan het bit of hoofdstel voelt een paard ineens lichter in de hand, rustiger in de aanleuning of beweegt het makkelijker over de rug.

Dat is geen toeval. Het bit en het hoofdstel zijn twee van de meest verfijnde communicatiemiddelen tussen ruiter en paard. Kleine veranderingen aan het hoofd kunnen grote invloed hebben op de biomechanica van het hele lichaam.

In deze blog leggen we uit hoe dat werkt en welke wetenschappelijke inzichten dit ondersteunen.

 

De mond: een van de gevoeligste delen van het paard

De mond van een paard bevat een groot aantal mechanoreceptoren. Dit zijn gespecialiseerde gevoelscellen die druk, aanraking en beweging registreren.

Deze receptoren bevinden zich onder andere in de tong, de mondhoeken en op de lagen. Wanneer een bit druk uitoefent, worden deze signalen direct doorgegeven aan het zenuwstelsel.

Daardoor heeft de manier waarop een bit in de mond ligt niet alleen invloed op de mond zelf, maar ook op de spierspanning in de kaak, hals en rug.

 

Drukverdeling maakt het verschil

Niet alleen de hoeveelheid druk is belangrijk, maar vooral hoe die druk wordt verdeeld.

Wanneer een bit op één klein gebied veel druk geeft, spreken we van puntdruk. Dit kan bijvoorbeeld ontstaan wanneer een bit niet goed past, te dik is of op een specifieke plek veel druk uitoefent.

Onderzoek van Clayton & Hobbs (2017) laat zien dat verschillen in drukverdeling invloed hebben op de bovenlijn van het paard. Dit komt doordat de spieren van tong en kaak direct verbonden zijn met de hals en rug.

Ligt een bit gelijkmatig en comfortabel in de mond, dan zie je vaak meer ontspanning. De onderkaak laat makkelijker los, de tong beweegt vrijer en het paard kan beter over de rug bewegen.

 

De invloed van het hoofdstel

Niet alleen het bit beïnvloedt de biomechanica. Ook het hoofdstel speelt hierin een belangrijke rol.

Het gebied achter de oren, rondom de eerste halswervel (de atlas), is rijk aan spieren, gewrichten en zenuwen. Wanneer een kopstuk veel druk geeft op dit gebied, kan dit de bewegingsvrijheid van hoofd en hals beperken.

Paarden kunnen hierdoor moeite krijgen met nageven, lengtebuiging of een gelijkmatige aanleuning.

Een anatomisch gevormd hoofdstel verdeelt de druk vaak beter en kan gevoelige structuren meer ontzien.

 

De neusriem en kaak

Ook de neusriem verdient aandacht.

Wanneer een neusriem te strak wordt aangespannen, kan dit de natuurlijke beweging van de onderkaak beperken. Hierdoor wordt kauwen bemoeilijkt en neemt de ontspanning vaak af.

Onderzoek van de International Society for Equitation Science laat zien dat te strak aangespannen neusriemen kunnen leiden tot een verhoogde stressrespons, minder kauwactiviteit en meer spanning in de bovenlijn.

Een correct afgestelde neusriem laat voldoende ruimte om de kaak vrij te laten bewegen.

 

De rol van het tongbeen

Het tongbeen, ook wel het hyoidapparaat genoemd, vormt een belangrijke verbinding tussen de tong en de rest van het lichaam.

Via spieren en bindweefsel staat het tongbeen in verbinding met de onderkaak, keel, hals, borst en schouders.

Wanneer de tong onvoldoende bewegingsvrijheid heeft, kan hierdoor spanning ontstaan in de onderhals en bovenlijn.

Onderzoek van Dyson & Greve (2021) laat zien dat ongemak in het hoofdgebied regelmatig samenhangt met problemen zoals scheefheid, onregelmatige aanleuning, verlies van impuls en moeite met nageven.

Wanneer de tong en kaak juist ontspannen zijn, kan dit bijdragen aan meer bewegingsvrijheid door het hele lichaam.

 

Waarom kleine veranderingen soms grote effecten geven

Tijdens een bit- en hoofdstelfitting zien we regelmatig dat kleine aanpassingen direct merkbaar zijn.

Een beter passend bit, een andere drukverdeling of een anatomisch beter passend hoofdstel kan ervoor zorgen dat spanning verdwijnt.

Daardoor krijgt het paard letterlijk meer ruimte om te bewegen. Het contact wordt zachter, de bovenlijn ontspant en het paard kan makkelijker dragen vanuit de achterhand.

Dat is geen toeval of "magie", maar een logisch gevolg van biomechanica.

 

Een bit- en hoofdstelfitting kijkt naar het totaalplaatje

Een goede bit- en hoofdstelfitting gaat verder dan alleen het kiezen van een ander bit.

Er wordt gekeken naar:

• de anatomie van het hoofd;
• de vorm van de mond;
• de drukverdeling van het hoofdstel;
• het materiaal en de vorm van het bit;
• de invloed van de ruiter;
• de biomechanische reactie van het paard tijdens het rijden.

Conclusie

Het bit en hoofdstel vormen de verbinding tussen ruiter en paard. Door de grote hoeveelheid gevoelige structuren in de mond en rondom het hoofd kunnen zelfs kleine veranderingen invloed hebben op de biomechanica van het hele lichaam.

Een goed passend bit en hoofdstel zorgen niet alleen voor meer comfort, maar kunnen ook bijdragen aan een betere aanleuning, meer ontspanning en een vrijere beweging.

Wil je weten welke combinatie het beste past bij jouw paard? Tijdens een bit- en hoofdstelfitting bekijken we de anatomie, de drukverdeling en de reactie van jouw paard onder het zadel. Zo zoeken we samen naar een oplossing die echt past bij jouw combinatie.

Bitfitting is altijd maatwerk. Geen paard of pony is hetzelfde, en ook geen ruiter is hetzelfde. Elke combinatie vraagt om aandacht voor de mondanatomie, het juiste bit én een goed passend hoofdstel. In deze blog neem ik je mee in een dag als bitfitter, waarin ik verschillende paarden en pony’s hielp. Je ziet hoe klein de verschillen soms zijn, maar hoeveel invloed die hebben op comfort en prestaties.

 

De start: een jonge menpony met een klein mondje

De dag begon bij twee zussen. De eerste reed niet onder het zadel, maar mende met haar vierjarige pony. Deze pony had een heel klein mondje (maat 9,5), waardoor het lastig was voor de eigenaresse om een goed passend bit te vinden. Ze merkte dat de pony de hand nog niet goed opzocht en soms wat onrustig was in de aanleuning.

We probeerden een locked bustrensje en daarop reageerde de pony direct positief. Hij werd veel stabieler in de aanleuning en gaf rust in de communicatie. Ook keken we naar de hoofdstellen. Het tweede hoofdstel dat ze bij zich had, bleek eigenlijk perfect te passen – daarmee zat alles comfortabeler en mooier in balans.

 

Haar zus met de Hackney

Daarna was het de beurt aan haar zus, die een Hackney rijdt. Zij liep ertegenaan dat haar paard wat zwaar werd en ging hangen in de hand. We hebben een Bridle2Fit hoofdstel aangemeten, zodat de drukverdeling beter klopte. Vervolgens hebben we verschillende bitten getest.

De Hackney liep aanzienlijk beter op een ongebroken bustrens van Trust – de aanleuning werd lichter en hij kwam meer in oprichting. Ter vergelijking probeerden we ook nog een Neue schule verbindend bit, maar daarop werd hij juist onstabiel. Dit liet goed zien hoe belangrijk het is om verschillende opties uit te proberen en de reactie van het paard echt te observeren.

 

Door naar de volgende stal: een jong paard in de basis

Na de zussen ging ik verder naar de volgende stal waar vier bitfittingen gepland stonden. De eerste was bij een jong paard van vier jaar. Omdat er die ochtend al een zadelfitter voor dit paard was geweest, hebben we het paard beoordeeld via video en daarna rustig naar de mondanatomie gekeken zodat hij niet nogmaals onder het zadel hoefde. 

We kozen voor een vriendelijk bit dat beter aansloot bij de bouw van de mond en iets minder scherp inwerkte. Daarnaast hebben we het kopstuk gewisseld. Alleen al die kleine verandering zorgde voor meer comfort en ontspanning bij het paard.

 

Een gevoelig Spaans paard

Daarna stond er een Spaans paard op de planning. Deze was wat onrustig in de aanleuning.

Voor hem koos ik een Trust Inno Sense bit dat zacht en vriendelijk inwerkt. De reactie was direct zichtbaar: het paard ontspande, werd rustiger in de kaak en liet een veel vriendelijker beeld zien.

 

Het paard dat stil stond

Het derde paard op deze stal had een ander probleem: hij stond soms stil tijdens het rijden. Omdat de eigenaresse al van alles had laten nakijken, van het zadel tot de training, besloten we ons te richten op het hoofdstel en het bit.

We maten een comfortabel hoofdstel aan van Bridle2fit en combineerden dat met een Trust Flexi Soft bit. Dit is een zeer vriendelijk mondstuk, ideaal om de voorzijde van het paard zo zacht mogelijk te houden. Het resultaat was een combinatie die meer vertrouwen gaf en de kans verkleint dat het paard spanning opbouwt.

 

Een meisje met haar pony

De laatste combinatie van de dag was een meisje met haar pony. De pony kwam soms wat tegen de hand en mocht iets nageeflijker worden. Daarbij was hij gevoelig aan de onderzijde van de neus.

We kozen voor een nieuw hoofdstel met een hoger gecombineerde neusriem, zodat er minder druk op het gevoelige gedeelte kwam. Voor het bit gebruikten we een bustrens van sweet iron van Trust, die beter bij de mondanatomie paste. Dit maakte de pony smakelijker in de mond.

 

Waarom bitfitting maatwerk is

De casussen van deze dag laten goed zien dat bitfitting geen kwestie is van “het juiste merk” of “het duurste hoofdstel”, maar dat het altijd gaat om de combinatie: ruiter, paard en materiaal.

• Een klein mondje vraagt om een ander bit dan een groot paard met veel tongmassa.

• Een gevoelig paard heeft baat bij zachte materialen zoals Inno Sense of Flexi Soft.

• Soms maakt alleen het wisselen van een kopstuk of neusriem al een wereld van verschil.

Juist door goed te kijken naar de mondanatomie, de rijtechnische situatie en het comfort van paard én ruiter, kom je tot de beste oplossing.

 

Zelf een bitfitting boeken?

Wil jij ook ervaren wat een bitfitting voor jou en je paard kan betekenen? Tijdens een consult kijk ik niet alleen naar het bit, maar ook naar het hoofdstel, de anatomie van de mond en de wensen van jou als ruiter. Samen zoeken we naar de combinatie die voor jullie het beste werkt.

Voor meer informatie of vragen kunt u contact opnemen met de Bittenshop.

Wij komen in alle regio's! van bitfittingen in Gelderland tot bitfittingen in Noord-Holland tot bitfittingen in Utrecht tot bitfittingen in Friesland.

Bij het mennen speelt het bit een belangrijke rol in de communicatie tussen menner en paard. Anders dan bij rijden onder het zadel, waarbij je ook gebruikmaakt van zit- en beenhulpen, komt bij mennen veel sturing, remming en ondersteuning via de leidsels.

Juist daarom is een goed passend menbit, zoals een Liverpoolstang, belangrijk voor comfort, samenwerking en veiligheid.

In deze blog leggen we uit hoe een Liverpool menbit werkt, wat de invloed is van de sleuven en kinketting en waarom een goede pasvorm ook bij menpaarden essentieel is.

 

Hoe werkt een Liverpool menbit?

Het Liverpool bit is één van de meest gebruikte menbitten. Het is een stangbit met meerdere bevestigingsmogelijkheden voor de leidsels.

De positie waarin je de leidsels bevestigt, bepaalt hoeveel hefboomwerking het bit geeft. Hoe lager de leidsels worden bevestigd, hoe sterker de inwerking wordt.

 

Bevestiging aan de bovenste ring

Wanneer de leidsels direct aan de bovenste ring of bril worden bevestigd, is de inwerking het mildst.

Er ontstaat weinig tot geen hefboomwerking. Het bit werkt dan vooral directer in op de mond en mondhoeken.

Deze bevestiging kan geschikt zijn voor gevoelige paarden of paarden die goed getraind zijn en licht reageren op de hulpen.

 

Doorlussen via de bril naar de sleuf

Wanneer de leidsels via de bril naar een sleuf worden geleid, ontstaat er meer stabiliteit en een lichte hefboomwerking.

Dit wordt vaak gebruikt bij paarden die net wat meer ondersteuning nodig hebben, maar waarbij een sterke inwerking niet nodig of wenselijk is.

 

Bevestiging in de eerste sleuf

Bij bevestiging in de eerste sleuf ontstaat een gemiddelde hefboomwerking.

Door de langere afstand tussen hand en bit komt er meer druk via de kinketting op de onderkaak. Dit zorgt voor duidelijkere hulpen en meer begrenzing.

Deze optie kan geschikt zijn voor paarden die soms sterk worden, moeite hebben met buiging of sneller afgeleid raken.

 

Bevestiging in de onderste sleuf

De onderste sleuf geeft de sterkste inwerking.

Het bit heeft hier het meeste hefboomeffect en geeft daardoor meer controle. Dit kan bijvoorbeeld gebruikt worden bij paarden die sterk worden tijdens marathonhindernissen of bij paarden die veel spanning of energie hebben.

Deze bevestiging is alleen geschikt voor ervaren menners met een zachte, onafhankelijke hand en paarden die aan deze inwerking toe zijn.

 

De rol van de kinketting

De kinketting is een belangrijk onderdeel van het menbit. Deze voorkomt dat het bit te ver kantelt en zorgt ervoor dat druk wordt verdeeld naar de onderkaak.

De afstelling van de kinketting heeft veel invloed op de werking van het bit.

Een strakkere kinketting zorgt ervoor dat het bit sneller inwerkt. Een lossere kinketting maakt de inwerking milder, maar kan het bit ook minder stabiel maken.

Een te strakke kinketting 

kan scherp en onprettig zijn. Een te losse kinketting kan juist zorgen voor onduidelijke hulpen. Daarom is een nauwkeurige afstelling belangrijk.

Bij gevoelige paarden kan een kinkettingbeschermer helpen om druk- of schuurplekken te voorkomen.

 

Waarom pasvorm bij menpaarden zo belangrijk is

In de menwereld wordt de pasvorm van het bit soms minder uitgebreid beoordeeld dan bij rijden onder het zadel. Toch is ook bij menpaarden geen enkele mond hetzelfde.

Er zijn verschillen in mondlengte, tongdikte, gehemeltehoogte en kaakvorm. Ook verschilt het per paard hoeveel druk en ondersteuning prettig is.

Daarnaast maakt het gebruiksdoel uit. Een recreatief menpaard heeft soms andere behoeften dan een paard dat wordt ingezet in aangespannen dressuur, marathon of shows.

Een standaardbit of standaardmaat past daarom niet automatisch bij ieder paard of span.

 

Bitfitting voor menpaarden

Bij Bittenshop.nl bieden we ook bitfittingen aan voor menpaarden.

Tijdens een fitting kijken we naar de mond van het paard, het huidige bit, de afstelling van de kinketting en de manier waarop het paard reageert tijdens het mennen.

We nemen verschillende menbitten, kinkettingen, beschermers en hulpstukken mee, zodat we op locatie kunnen testen wat het beste past bij jouw paard en jouw manier van mennen.
 

Conclusie

Een menbit is een belangrijk communicatiemiddel tussen menner en paard. Vooral bij een Liverpool bit hebben de bevestiging van de leidsels, de sleuven en de kinketting veel invloed op de inwerking.

Een goed passend en correct afgesteld bit zorgt voor duidelijkere hulpen, meer comfort en betere samenwerking.

Twijfel je over je huidige menbit of wil je weten of de pasvorm en afstelling goed zijn? Neem gerust contact met ons op via info@bittenshop.nl of stuur ons een bericht via WhatsApp.

Samen zorgen we voor meer comfort, duidelijkheid en vertrouwen voor jouw menpaard.

Dit kan voor een enkelspan, maar ook voor meerspannen waardevol zijn.

Een goed passend hoofdstel is essentieel voor een ontspannen, goed presterend paard. Toch rijden veel combinaties met een standaard hoofdstel dat niet precies aansluit bij de vorm van het paardenhoofd. Bij Bittenshop.nl zien we dagelijks hoe groot het verschil is als een hoofdstel wél goed past. Dankzij onze samenwerking met Bridle2Fit kunnen wij een hoofdstel op maat samenstellen dat echt afgestemd is op de anatomie en gevoeligheden van jouw paard.


 

Waarom een anatomisch hoofdstel beter is voor je paard

Elk paardenhoofd is uniek. De ligging van het jukbeen, de breedte van de kaak, de stand van de oren en de vorm van het voorhoofd verschillen per paard. Op al die plekken lopen bovendien belangrijke zenuwen, zoals de nervus facialis en nervus trigeminus, die verantwoordelijk zijn voor gevoel en beweging in het gezicht. Een slecht passend hoofdstel kan onbedoeld druk uitoefenen op deze zenuwbanen of de eerste halswervel (atlas), wat leidt tot spanning, verzet of zelfs pijnklachten.

Een anatomisch hoofdstel op maat voorkomt dit soort problemen door gevoelige zones te ontlasten en de druk gelijkmatig te verdelen. Hierdoor ontstaat er meer rust in het hoofd, zachtere aanleuning en een betere communicatie tussen paard en ruiter. Voor veel paarden betekent dit simpelweg: fijner werk, minder weerstand, meer ontspanning.

 

Bridle2Fit hoofdstel aanmeten: maatwerk tot in detail

Wat Bridle2Fit uniek maakt, is het modulaire systeem. Elk onderdeel, van kopstuk tot bakstukken, frontriem en neusriem, is los verkrijgbaar en in verschillende maten. Hierdoor kunnen we maatwerk leveren tot in detail. Denk bijvoorbeeld aan een full kopstuk in combinatie met pony bakstukken en een cob neusriem. Juist deze vrijheid in combinatie is belangrijk, omdat veel paarden niet perfect in één standaardmaat passen.

Bij een bitfitting kijken we niet alleen naar de maat, maar ook naar de anatomie, spanning op spieren, de bouw van het hoofd en het bewegingspatroon van je paard. Waar mogelijk testen we het hoofdstel ook tijdens het rijden. Zo kunnen we beoordelen of het hoofdstel de communicatie echt ondersteunt en of er ontspanning zichtbaar is in kaak en nek.

Ook de ruiter speelt een rol. Je rijstijl, niveau, het type bit dat je gebruikt en je voorkeur voor uitstraling nemen we mee in het advies. Zo ontstaat een hoofdstel dat niet alleen goed past, maar ook echt bij jou en je paard past in functie én in stijl.

 

Duurzaam hoofdstel dat je flexibel kunt aanpassen

Een groot voordeel van Bridle2Fit is dat het hoofdstel modulair is opgebouwd. Dit betekent dat je onderdelen zoals de neusriem, frontriem of bakstukken los kunt vervangen of aanpassen. Zo kun je het hoofdstel eenvoudig finetunen als je bijvoorbeeld een ander bit gaat gebruiken of simpelweg merkt dat jouw paard net iets prettiger loopt met een andere neusriem. Je hoeft dus niet telkens een compleet nieuw hoofdstel aan te schaffen, je past aan wat nodig is. Dat maakt het systeem niet alleen praktisch en gebruiksvriendelijk, maar ook duurzaam en efficiënt in gebruik.

Bij Bittenshop.nl combineren we hoofdstelfittingen regelmatig met een bitfitting, zodat je zeker weet dat de hele combinatie klopt. Want uiteindelijk gaat het om de samenwerking tussen hoofdstel, bit én ruiterhand. Als die drie in balans zijn, ontstaat er harmonie en vertrouwen.


 

Wil jij ook een hoofdstel op maat laten aanmeten?

Plan een afspraak bij Bittenshop.nl
WhatsApp ons via 06-20381832 of mail naar info@bittenshop.nl

Steekt jouw paard zijn tong uit, probeert hij de tong over het bit te leggen of is hij onrustig in de mond? Dan ben je zeker niet de enige.

Veel ruiters merken dat hun paard signalen geeft met de mond, maar weten niet altijd waar dit gedrag vandaan komt. Wat vaak onderschat wordt, is de rol van de tong en het tongbeen. Deze structuren hebben namelijk invloed op veel meer dan alleen de mond.

In deze blog leggen we uit wat het tongbeen is, hoe tongproblemen kunnen ontstaan en waarom een goed passend bit en hoofdstel zo belangrijk zijn.


 

Wat is het tongbeen bij een paard?

Het tongbeen, officieel het os hyoideum, is een hoefijzervormig bot dat diep in de keel van het paard ligt.

Dit bot vormt als het ware het ophangsysteem van de tong. Via spieren en bindweefsel is het tongbeen verbonden met onder andere de onderkaak, het strottenhoofd, de schedelbasis en de hals- en borstspieren.

Daardoor staat het tongbeen niet op zichzelf. Spanning in dit gebied kan invloed hebben op de kaak, hals, schouders, bovenlijn en zelfs de rest van het lichaam.


 

Hoe ontstaan tongproblemen bij een paard?

Tongproblemen ontstaan vaak door een combinatie van factoren.

Een bit dat te dik is, te veel druk geeft op de tong of niet goed past bij de mond van het paard kan ongemak veroorzaken. Ook een hoofdstel dat verkeerd ligt of te strak is afgesteld, kan bijdragen aan spanning in de mond en kaak.

Daarnaast kunnen gebitsproblemen, zoals haken, scherpe randen of wolfstanden, een rol spelen. Ook spanning elders in het lichaam kan via spieren en bindweefsel invloed hebben op de tong en kaak.

Wanneer er langdurig druk op de tong ontstaat, kan het paard moeite krijgen om de kaak te ontspannen. Dit kan vervolgens doorwerken in de hals, schouders en bovenlijn.

 

Signalen van tongproblemen

Tongproblemen zijn niet altijd direct zichtbaar. Sommige paarden laten heel duidelijke signalen zien, terwijl andere paarden subtieler reageren.

Mogelijke signalen zijn:

• de tong uit de mond steken;
• de tong over het bit leggen;
• onrustig kauwen;
• veel schuimen zonder echte ontspanning;
• het hoofd kantelen;
• scheef worden in de aanleuning;
• moeite met stelling, buiging of nageven;
• spanning in de bovenlijn;
• minder goed ondertreden.

Waarom harder trainen vaak niet helpt

Wanneer een paard moeite heeft met aanleuning, nageven of rechtgerichtheid, wordt er vaak gezocht naar een oplossing in de training.

Natuurlijk is training belangrijk, maar als de oorzaak ligt in ongemak door het bit, hoofdstel of gebit, zal harder trainen het probleem meestal niet oplossen.

Een paard dat de tong uitsteekt of optrekt, communiceert dat er iets niet prettig voelt. Het is daarom belangrijk om deze signalen serieus te nemen en te onderzoeken waar de spanning vandaan komt.

 

Hoe kan een bit- en hoofdstelfitting helpen?

Bij een bit- en hoofdstelfitting wordt gekeken naar het complete plaatje.

Niet alleen het bit wordt beoordeeld, maar ook de vorm van de mond, de dikte van de tong, de ruimte in de mond, de ligging van het hoofdstel en de drukverdeling op gevoelige structuren.

Ook wordt gekeken naar hoe het paard beweegt en reageert tijdens het rijden.

Bij Bittenshop.nl werken we onder andere met het modulaire Bridle2Fit-systeem. Hiermee kunnen verschillende onderdelen van het hoofdstel aangepast 

en getest worden. Zo kan het hoofdstel beter worden afgestemd op de anatomie van het paard.

In combinatie met een passend bit kan dit bijdragen aan meer comfort, ontspanning en balans.

 

Het juiste bit bij tongproblemen

Bij paarden met tongproblemen wordt vaak gekeken naar bitten die minder druk op de tong geven.

Een bit met tongboog kan bijvoorbeeld meer ruimte creëren voor de tong. Ook een enkelgebroken bit kan voor sommige paarden prettiger zijn, omdat de druk anders wordt verdeeld dan bij een dubbelgebroken bit of rechte stang.

Toch is er geen standaardoplossing. Het juiste bit hangt af van de vorm van de mond, de gevoeligheid van de tong en de reactie van het paard onder het zadel.

 

Conclusie

Tongproblemen bij paarden zijn signalen die je serieus mag nemen. De tong en het tongbeen spelen een belangrijke rol in ontspanning, aanleuning en bewegingsvrijheid.

Wanneer er spanning ontstaat in de mond, kan dit doorwerken in de kaak, hals, bovenlijn en beweging van het paard.

Door goed te kijken naar het bit, het hoofdstel, het gebit en het totale bewegingsbeeld, kun je veel gerichter zoeken naar een oplossing.